Uitwijzingsbevel Jeruzalem bewijst noodzaak van Palestijnse staat

De Likoedpartij van Benyamin Netanyahoe en Israël Beitenoe van Avigdor Lieberman hebben een coalitieakkoord bereikt. Volgens het akkoord krijgt Lieberman ogenschijnlijk de post van Buitenlandse Zaken, maar is er ook een clausule die voorziet in heronderhandelingen indien de partij van Tzipi Livni zich alsnog bij de coalitie voegt. Het akkoord haalt voor Netanyahoe alvast de druk van de ketel omdat hij tegen 3 april een meerderheid moet presenteren aan president Shimon Peres.

In de marge van de coalitiegesprekken raakte enkele dagen geleden een EU- document bekend dat Israël op de korrel neemt voor zijn huisvestingspolitiek in Oost-Jeruzalem. Een aantal dagen voordien uitte Hillary Clinton, tijdens haar bezoek aan het Midden-Oosten, kritiek op het plan van het Jeruzalemse stadsbestuur om 88 huizen in een Arabische buurt van Oost-Jeruzalem af te breken.

Volgens de burgemeester van de heilige stad, Nir Barkat, werden de huizen zonder de nodige vergunningen gebouwd en dienen ze plaats te maken voor de uitbreiding van een archeologisch park. Maar volgens de Arabische bewoners worden al sinds de jaren zeventig tevergeefs bouwvergunningen aangevraagd. De burgemeester beloofde de uitgezette inwoners kosteloos nieuwe huisvesting aan te bieden op een andere plek. Je zou het kunnen vergelijken met de Joodse families die uit Gush Katif in Gaza moesten vertrekken. Ook dat gebeurde tegen hun zin, ook zij kregen een nieuwe woonplaats toegewezen.

Dat argument weegt echter niet op tegen het feit dat duizend Joodse inwoners van Israël nooit uit hun huis zouden worden gezet louter en alleen omdat ze de wooncode hadden overtreden. Het moge dan ook duidelijk zijn dat de ware reden achter de grootschalige onteigening het demografische karakter van Jeruzalem is. Toen Oost-Jeruzalem geannexeerd werd in 1967, maakten Arabieren een kwart uit van de totale bevolking. Hun aantal is thans gegroeid tot een derde en zal volgens demografen binnen enkele generaties de helft bedragen.

De uitwijzing van Arabische inwoners zou een zoveelste smet op het internationale blazoen van Israël betekenen. Ditmaal is de Amerikaanse regering echter ook tegen het plan gekant, zodat het waarschijnlijk niet zal worden uitgevoerd.

Wat dit verhaal duidelijk maakt, is dat er dringend een onafhankelijke Palestijnse staat moet worden opgericht. Die staat zal er één worden voor de Arabieren, terwijl Israël er in de eerste plaats zal zijn om de toekomst van het Joodse volk te garanderen. In Oost-Jeruzalem wonen vandaag meer dan 230.000 Arabieren. Omdat de Palestijnse autoriteit Oost-Jeruzalem opeist als hoofdstad, zouden zij merendeels onderdaan worden van de nieuwe Palestijnse staat.

Netanyahoe

Het grote verschil tussen Netanyahoe en Livni ligt in hun visie over een Palestijnse staat. Livni is voorstander van zo'n staat, Netanyahoe tegen. De kans dat die twee met hun diametraal tegengestelde visies een coalitie zullen vormen lijkt dus miniem.

De Palestijnen mogen zeker zelfbestuur krijgen, aldus Netanyahoe, maar Israël moet de grenzen, het luchtruim en de radiofrequenties van de Palestjinen blijven controleren. "De Palestijnen mogen zichzelf besturen maar niet ten koste van ons," luidt zijn stelling.

Maar dat doen de Palestijnen al vijftien jaar lang! De Oslo-akkoorden van 1993 gaven hen zelfbestuur en verregaande autonomie, met een eigen rechterlijke, uitvoerende en wetgevende macht. Het is ook duidelijk dat het status quo niet veel langer kan blijven duren. Niet enkel het kwartet, bestaande uit de VN, de EU, de VS en Rusland, heeft als uitgangspunt dat het vredesproces uiteindelijk moet leiden tot de oprichting van een staat voor de Palestijnen, ook voormalig president Bush stelde dit duidelijk ten tijde van de conferentie in Annapolis. En Bush kan moeilijk als een vijand van Israël worden beschouwd.

Velen vragen zich af hoe Netanyahoe het ervan af zal brengen als premier en hoe lang hij dat ambt zal bekleden? Na jarenlang in de oppositie te hebben gezeten is het nu aan hem om de gevangengenomen soldaat Gilad Shalit vrij te krijgen, Hamas uit te schakelen, de Israëlische burgers ondertussen tegen terreuraanslagen en raketten te beschermen en het land op diplomatiek vlak nieuw aanzien te geven. Allemaal punten waarover hij de vorige regering het vuur aan de schenen legde.

Tzipi Livni is er dan ook vrij gerust op dat een regering onder leiding van Netanyahoe niet al te lang zal standhouden. Na enkele jaren in de oppositie zou dan voor haar het pad geëffend zijn om een stevige verkiezingsoverwinning binnen te halen. Statistisch gezien lijkt dit ook te kloppen, de voorbije decennia hebben rechtse en centrum-linkse regeringen elkaar regelmatig afgewisseld, zoals in de meeste westerse landen.

Ondertussen moet de Amerikaanse regering druk op de ketel blijven houden opdat de visie van Sharon, Olmert en Livni realiteit zal worden: er moet een Palestijnse staat komen, maar zonder dat die staat de idee van Israël - een nationaal thuisland voor het Joodse volk, een democratische staat en een veilige staat - in gevaar brengt. Dat is waarschijnlijk de moeilijkste evenwichtsoefening op deze planeet.

Om dat te verwezenlijken zal het Westen, de VS voorop, zich garant moeten stellen voor de veiligheid van Israël, opdat extremistische elementen als Al Qaeda en Iran de nieuwe Palestijnse staat niet als springplank gebruiken voor aanvallen op zijn Joodse buur. Enkel als daaromtrent spijkerharde garanties bestaan, kan Israël met een gerust hart de stichting van een Palestijnse buurstaat aanvaarden, aanmoedigen en als een zegen tegemoet zien.

Michael Freilich
Hoofdredacteur Joods Actueel