"Goeiemiddag kindertjes"

Radio 1 moet een knoop doorhakken.

Ofschoon de wereld in brand staat en men zich in tijden van crisis niet over álles druk kan maken, mogen we bepaalde details toch niet uit het oog verliezen.

Zo zouden wij, uit lou­ter vaderlandsliefde, even willen terugkomen op een minuscuul maar cruciaal kleinig­heid­je dat al eerder in deze kolommen onder de aandacht werd gebracht. Te weten: de verdwijning van de beleefde aanspreek­vorm op Radio 1.

Fijnbesnaarde luisteraars die nog zijn grootgebracht met enig benul van etiquette, sto­ren zich sinds de vernieuwing van Radio 1 mateloos aan het feit dat wij door een aantal presentatoren niet langer met 'u' worden aangesproken, maar doodgewoon met 'jij' en 'jou' - hetgeen gewel­­dig fa­mi­liair en bijgevolg een beetje onbeleefd is.

Mezzo-gastvrouw Ruth Joos legde onlangs in Knack nog eens uit hoe dat zo ge­ko­men is: 'Ra­dio 1 is sinds kort een jij-net geworden. Ik krijg die 'u' gewoon niet door mijn strot. U klinkt gewoon niet. Het bekt niet, het is ouderwets.'

Verderop in dat interview verklaarde Joos dat ze vindt dat er op radio en televisie 'op een nor­male manier' over cul­tuur moet worden ge­­spro­ken: 'Ik weiger de uitzending te beginnen met "goeiemiddag kin­dertjes, hier is juf Ruth".'

Op dat laatste punt heeft ze gelijk. Net daaróm is dat gejij en gejou ten aan­zien van de luis­te­raar zo ongepast. Jijen en jouwen doet men met vrienden en kennissen, niet met men­sen die men niet kent - tenzij het kindertjes zijn. Dus als juf Joos vindt dat er op een nor­male (lees: vol­wassen) manier over cultuur mag wor­den ge­praat, dan vindt ze vast ook dat de luis­te­raar op een vol­was­sen manier mag worden aan­ge­sproken.

Radio 1 is trouwens helemáál geen jij-net. Dat is weliswaar de officiële boodschap die op last van de marketingafdeling slaafs wordt uitgedragen door sommige presentatoren, maar de echt aandachtige luisteraar weet wel beter.

Mocht het u nog niet zijn opgevallen, moet u daar bij ge­le­genheid maar eens op letten: tijdens de nieuwsuitzendingen op Radio 1 - van De Och­tend tot en met Vandaag - worden we, althans qua aanspreekvorm, wél als grote mensen be­han­­­deld.

Per ongeluk, nemen wij aan: Lisbeth Imbo en co. volgen gewoon, zonder daar verder al te diep over na te denken, hun professionele buikge­voel als radiomakers. Of het moest zijn dat ze die 'jij' echt niet door hun strot krijgen, dat ze tegen de marketeers hebben gezegd: 'Je bekt niet, het is te nieu­wer­­wets.'

Hoe dan ook, op deze manier wordt Radio 1 stijlgewijs lelijk scheefgetrokken door een pijn­lij­ke incon­se­quentie, door een puinhoop der aan­spreek­vor­­men. In De Ochtend zijn wij 'u', in Mez­­zo worden wij 'jij', Imbo en co. blijven beleefd, Joos en co. denken dat ze op hun hurken moe­ten gaan zitten.

Laat het een nieuwjaarswens zijn: als kleine aandeelhouders van de open­ba­re omroep wensen wij dat over deze kwestie zo spoedig mogelijk duidelijkheid wordt ge­scha­pen. Bij dezen alvast een simpele vraag voor de gedelegeerd bestuurder: 'Geachte heer Wau­ters, wij vra­gen u dat jij hierover de knoop doorhakt.'

Joël De Ceulaer