©Belga

EHUD BARAK

Ehud Barak wordt in 1942 in Israël geboren. Hij maakt vlug carrière in het leger en krijgt verschillende onderscheidingen voor zijn moed en kundigheid en speelt een belangrijke rol bij de vredesonderhandelingen met Jordanië. Hij speelt overigens ook uitstekend piano. Na 30 jaar in het leger gediend te hebben, waagt hij in 1995 de overstap naar de politiek. Hij verovert een plaatsje in de Knesset en in 1996 wordt hij de partijleider van de Arbeiderspartij.

Tijdens de verkiezingen van 1999 boekt hij een enorme verkiezingsoverwinning op Likoed leider Netanyahu. Ondanks zijn beloften om een vredesakkoord met de Palestijnen te sluiten, breekt er in de herfst van 2000 een nieuwe golf van geweld uit. De populariteit van Barak daalt zienderogen en hij besluit vervroegde verkiezingen uit te schrijven. Zijn tegenstander blijkt niet opnieuw Netanyahu te zijn, maar Ariël Sharon. Sharon wordt, in verband met een omstreden bezoek aan de Tempelberg, door velen verantwoordelijk gehouden voor de nieuwe gewelddadigheden. Toch weet hij Barak ruimschoots te verslaan.

©Belga

MENACHEM BEGIN

Begin was tussen 1977 en 1983 de Eerste Minister van Israël voor de Likoed partij. Hij wordt in 1914 in Rusland geboren en is, zoals zovele beroemde Israëli's, al jong een overtuigd Zionist. Tijdens de Tweede Wereldoorlog komt hij terecht in een werkkamp in Siberië. In 1941 wordt hij daaruit bevrijd door het Vrije Poolse Leger en trekt hij naar Palestina. Hij sluit zich aan bij Irgun en leidt veel van de operaties die de beweging uitvoert, zoals de verwoesting van het King David Hotel in Jeruzalem.

Als premier is hij minder radicaal en tekent hij namens Israël de Camp David akkoorden met Egypte. Vooruitziend blijkt hij ook te zijn. In 1981 laat hij de Osirak kernreactor in Irak bombarderen omdat het Iraakse regime (toen al onder leiding van Saddam Hoessein) daar kernwapens zou produceren. De hele wereld veroordeelde de actie destijds. Na de dood van zijn vrouw in 1982 zegt hij de politiek vaarwel. Hij verschijnt daarna nagenoeg nooit meer in het openbaar en sterft in 1992.

MOSJE DAYAN

Deze legendarische militair met maar één oog speelt in de vier oorlogen die Israël voert een bepalende rol. Toch staat hij ook bekend als een voorvechter van vrede en is hij de drijvende kracht achter de vrede met Egypte. Dayan wordt in 1915 in de kibboets Daganya Alef geboren. Op zijn veertiende sluit hij zich aan bij de Haganah en belandt daarvoor later twee jaar in de gevangenis.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog vecht hij in het Britse leger en helpt bij de bevrijding van Syrië en Libanon van het Franse Vichy-regime. In deze strijd verliest hij overigens zijn linkeroog. Tot 1958 blijft hij in het leger, maar dan besluit hij over te stappen naar de politiek en treedt hij toe tot de Mapai partij. Eerst krijgt hij de post van Minister van Landbouw, maar tijdens de zesdaagse oorlog in 1967 is hij Minister van Defensie en speelt in die hoedanigheid een hoofdrol tijdens de oorlog.

Heel anders verloopt het in de Yom Kippur oorlog in 1973. Israël wordt verrast door de plotselinge aanval door Egypte. Israël wint de strijd, maar lijdt wel hevige verliezen. De Israëli's geven Dayan de schuld en roepen om zijn ontslag. Hij besluit de politiek te verlaten, maar wanneer Menachem Begin premier wordt stelt hij Dayan opnieuw aan als minister, van Buitenlandse Zaken dit keer. Hij begint vredesonderhandelingen met de Egyptenaren en die resulteren in 1978 in de ondertekening van de Camp David akkoorden. Een jaar later treedt hij af als minister omdat hij het niet eens is met de bouw van nederzettingen in de bezette gebieden. In 1981 sterft hij aan kanker.

DAVID BEN GURION

De eerste premier van Israël. Hij wordt in 1886 geboren in Polen. Zijn vader is een fervente aanhanger van het zionisme en de terugkeer van de Joden naar Palestina zal ook het alles bepalende thema worden in het leven van David Ben Gurion. Op zijn twintigste emigreert hij naar Palestina, waar hij eerst enkele jaren als boer werkt. Hij gelooft namelijk dat een eigen staat voor de Joden veroverd kan worden door er hard voor te werken.

Daarna is hij actief in Histradut (de vakbond) en vervolgens gaat hij de politiek in. Zijn eindeloze strijd voor een onafhankelijke staat Israël levert hem de bijnaam 'Father of the Nation' op. David Ben Gurion was een zeer charismatisch en erudiet man, maar staat ook bekend om zijn koppigheid en cynisme. Zijn uitspraak 'What matters is not what the Gentiles say, but what the Jews will do' zegt genoeg.

THEODOR HERZL

Theodor Herzl wordt wel de 'Vader van het Zionisme' genoemd. Die bijnaam komt hem ook zeker toe. Hij is immers de oprichter van de Zionistische Organisatie, zorgde voor de Zionistische Congressen en schreef twee gezaghebbende boeken - Der Judenstaat en Altneuland - over het onderwerp.

Hij wordt in 1860 in Boedapest geboren krijgt daar geregeld te maken met antisemitisme. Wanneer hij als journalist verslag uitbrengt over de Dreyfus zaak in Frankrijk groeit bij hem het besef dat het joodse probleem niet anders opgelost kan worden dan een massale emigratie naar een eigen joodse staat in Palestina. Alhoewel hij het zelf niet meer mee zou maken - hij stierf in 1904 - komt zijn grote droom in 1948 uit.

GOLDA MEIR

Golda Meir wordt in 1898 in Kiev geboren en wijdt haar hele leven aan de strijd voor Israël, zowel voor als na de onafhankelijkheid. Ze staat bekend om haar moed en pragmatische aanpak. Ze wordt de derde premier van Israël en voert een nogal radicaal beleid tegenover de Palestijnen. Ze zorgt ervoor dat vele Joden, in het bijzonder uit Rusland, naar Israël komen en daartoe zijn voortdurend nieuwe nederzettingen nodig. Na afloop van de Yom Kippur krijgt ze veel kritiek omdat ze te weinig voorbereid was geweest op de dreigende oorlog. Yitzhak Rabin volgt haar op als premier. Ze sterft in 1978 en ligt begraven in Jeruzalem.

©Belga

AMRAM MITZNA

Mitzna wordt in november 2002 verkozen als de nieuwe leider van de Arbeiderspartij. Deze voormalige burgemeester van Haifa is de favoriet van de linkervleugel binnen de partij. Hij staat dan ook bekend als 'duif' en combineert die mentaliteit met zijn ervaringen als generaal in het leger. Hij is een sterke voorstander van directe onderhandelingen met de Palestijnen en voor het afstaan van nederzettingen.

Mitzna wordt in 1945 in een kibboets geboren. Zijn ouders waren daar beland nadat ze Hitler Duitsland waren ontvlucht. Ook hij begint zijn carrière in het leger en dankt zijn reputatie als 'duif' aan de stevige weerstand die hij biedt aan Sharon in verband met de slachting in Sabra en Shatila. Samen met een andere generaal neemt hij ontslag uit het leger in verband met de Israëlische inval in Libanon. Later roept Menachem Begin hem echter terug. Hij voert het commando over de Israëlische legertroepen tijdens de eerste intifada. In 1993 trekt hij zich terug uit het leger. Als burgemeester van Haifa is hij bijzonder populair omdat er in die stad vrijwel nooit gewelddadigheden voorkomen.

©Belga

BENJAMIN NETANYAHU

Netanyahu wordt in 1949 in Tel Aviv geboren. Zijn middelbare schooltijd brengt hij door in de Verenigde Staten, waar zijn vader als professor in de geschiedenis les geeft aan de universiteit. In 1967 keert de familie terug naar Israël en Netanyahu gaat in het leger en dient daar in een antiterreur eenheid. Hij voltooit ook verschillende studies aan de universiteiten Harvard en MIT, namelijk architectuur, Management en politieke wetenschappen. Hij werkt enkele jaren in het zakenleven, maar houdt zich ondertussen ook bezig met politieke zaken.

Hij richt een stichting op met als doel het bestuderen van terrorisme. Hij noemt deze stichting naar broer Jonathan die omkwam bij de zogenaamde Entebbe Rescue Mission (in 1976 kaapten terroristen een Frans vliegtuig en dwongen het te landen in Oeganda). In 1982 neemt hij een positie aan als hoofd van de diplomatieke Missie in de Verenigde Staten en twee jaar later verruilt hij die positie voor die van Israëlische ambassadeur in de Verenigde Naties.

In 1988 keert hij terug naar Israël waar hij voor de Likoed partij in de Knesset verkozen wordt. Hij neemt actief deel aan de Vredesconferentie in Madrid en aan de onderhandelingen met Syrië, Libanon en de palestijnse delegatie. In 1993 volgt hij Yitzhak Shamir op als partijleider van Likoed en in 1996 wordt hij de eerste rechtstreeks verkozen Eerste Minister. In 1999 leidt hij echter een verkiezingsnederlaag en moet hij plaats maken voor de leider van de Arbeiderspartij Ehud Barak.

©Belga

SHIMON PERES

Shimon Peres wint in 1994 samen met Yasser Arafat en Yitzhak Rabin de Nobelprijs voor de Vrede. Hij wordt als Shimon Persky in 1923 in Polen geboren en emigreert wanneer hij elf jaar oud is met zijn familie naar Palestina. Hij begint zijn carrière in het leger en werkt onder andere mee aan het nucleaire programma van Israël. Ook is hij het brein achter verschillende campagnes zoals die voor de Sinaï oorlog en voor de reddingsmissie in Entebbe (een gekaapt vliegtuig werd gedwongen om te landen in Oeganda). Later stapt hij over naar de politiek en is hij verschillende keren Minister van Buitenlandse Zaken en Eerste Minister voor de Arbeiderspartij.

Ondanks zijn vele verdiensten slaagt hij er nooit in als leider van de partij de verkiezingen te winnen. De ene keer dat hij premier is, gebeurt dat beurtelings met Yitzhak Shamir, wiens Likud partij de verkiezingen had gewonnen. De tweede keer wordt hij premier direct na de moord op Rabin. Hij draagt de bijnaam 'eenzame duif' en tegelijkertijd beschuldigen velen hem van hypocrisie omdat hij telkens het Israëlische regime verdedigt. Toch blijft hij een groot voorstander van vredesonderhandelingen met de Palestijnen. Dat blijkt onder andere uit de oprichting van The Peres Center for Peace in 1996. Het doel van de stichting is het vormen van een 'Nieuw Midden-Oosten' waarin alle bewoners samenwerken om vrede te bereiken en wel door economische coöperatie en het creëren van onderlinge menselijke verhoudingen.

©Belga

YITZHAK RABIN

Rabin volgt in 1974 Golda Meir op als eerste minister van Israël. Hij zal dat blijven tot 1977. Vele jaren later, in 1992 vervult hij die functie opnieuw, totdat er in 1995 abrupt een einde aan komt doordat de Israëliër Yigal Amir hem vermoort. Rabin begint zijn carrière in de Palmach, de commando eenheid van de joodse gemeenschap, en vervolgens gaat hij in het Israëlische leger. Hij blijft 27 jaar lang militair en krijgt daarna de positie van ambassadeur voor Israël in de Verenigde Staten.

In 1973 keert hij terug en treedt toe tot de Arbeiderspartij en een jaar later wordt hij minister van Arbeid. Kort daarop volgt hij Golda Meir op als premier. Hij legt de nadruk op het verbeteren van de economie, het oplossen van sociale problemen en de versterking van het leger. In 1977 verliest zijn partij de verkiezingen, maar in 1992 wordt hij opnieuw premier

Hij werkt samen met zijn vroegere rivaal Shimon Peres sterk in de richting van vrede met de PLO en dat resulteert in de ondertekening van de Declaration of Principles waarin de PLO en Israël elkaars rechten erkennen en beloven te zullen streven naar een vreedzaam samenleven van Joden en Palestijnen. Samen met Shimon Peres en Yasser Arafat ontvangt hij er in 1994 de Nobelprijs voor de Vrede voor. In 1994 zet hij nog een stap in de goede richting door een vredesverdrag te ondertekenen met Jordanië.

Helaas komt er aan zijn inspanning plotsklaps een einde wanneer hij tijdens een vredesbijeenkomst in Tel Aviv wordt neergeschoten door Yigal Amir, een joodse student die het vredesproces wil tegenhouden.

©Belga

YITZHAK SHAMIR

Shamir is in de jaren 1983, 1984 en van 1986 tot 1992 de premier van Israël. Hij wordt in 1915 in Polen geboren. Wanneer hij twintig is onderbreekt hij zijn rechtenstudie in Warschau om naar Palestina te trekken. Ook hij sluit zich aan bij Irgun en in 1940 volgt hij Avraham Stern naar de nieuwe groep Lehi. Hij belandt eerst in de gevangenis en later wordt hij verbannen naar Eritrea, maar hij keert terug en blijft deel uitmaken van Lehi totdat de beweging in 1949 uiteenvalt.

Wanneer Moshe Dayan in 1980 ontslag neemt als Minister van Buitenlandse Zaken neemt hij zijn plaats in en in 1983 wordt hij eerste minister en wisselt die functie af met Shimon Peres. In 1991 leidt hij de vredesonderhandelingen met Syrië, Jordanië, Libanon en de Palestijnen. Het jaar daarop lijdt hij een verkiezingsnederlaag en treedt hij af als partijleider. In 1996 verlaat hij ook het parlement.

©Belga

ARIËL SHARON

Sharon wordt in 1928 in een Israëlische kibboets geboren. Al op zijn veertiende sluit hij zich aan bij Haganah en begint een carrière in het leger en vecht mee in alle Israëlische oorlogen. Tijdens de oorlog in Libanon van 1981 tot 1983 is hij de Minister van Defensie.

Na die strijd onderzoekt een commissie de slachting in het palestijnse vluchtelingenkamp Sabra en Shatilla door Libanese Christenen en zij komt tot de conclusie dat hij er verantwoordelijkheid voor draagt. Hij treedt af als minister, maar is sinds de verkiezingswinst van zijn Likud partij weer helemaal terug in de politiek. In 2003 herverkiezen de Israëli's hem als Eerste Minister.

AVRAHAM STERN

Stern wordt in 1907 in een intellectuele Zionistische familie geboren. Op zijn achttiende verhuist hij naar Palestina waar hij een uitstekende student blijkt te zijn. Hij wil al zijn energie echter wijden aan de gewapende strijd voor de joodse onafhankelijkheid en sluit zich aan bij Haganah, de joodse ondergrondse strijdgroep.

Hij vindt die beweging echter te soft en richt met enkele gelijkgestemden de Irgun (Etzel) op. Hij noemt zichzelf vanaf dat moment 'Yair' naar de commandant van de Zeloten die in 70 voor Christus drie jaar stand hielden tegen de Romeinen in het fort Massada. Hij beschouwt eerder de Britten dan de Arabieren als de vijand van de joodse onafhankelijk en richt zijn pijlen dan ook vooral tegen Britse doelen.

Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt besluiten de leden van Irgun de strijd tegen de Britten voorlopig te staken. Stern wil daar niet van weten en vormt de splintergroep Lehi. Hij blijft ervan overtuigd dat de Britten de vijand zijn en overweegt zelfs een alliantie met Nazi-Duitsland te sluiten tegen de Geallieerden. Door zijn extremisme en terroristische aanvallen op Britse doelen roept hij de woede van vele gematigde Joden en de Britten over zich uit. In 1942 ontdekken de Britten zijn schuilplaats en doden hem ter plekke.

CHAIM WEIZMAN

Chaim Weizman is de eerste president van Israël. Hij wordt in 1874 in Rusland geboren in een gezin van 15 kinderen. Hij is al op jonge leeftijd actief in de zionistische beweging. Tijdens de Eerste Wereldoorlog helpt hij - als scheikundige - de Britten met het ontwikkelen van aceton. Als zionist probeert hij tegelijk de Britten gunstig te stemmen voor een joodse staat. Zijn inspanningen resulteren in de Balfour Declaration in 1917 waarin de Britten steun beloven aan het oprichten van een joodse staat in Palestina.

In 1918 vestigt hij zich in Palestina en legt de basis voor de Hebreeuwe Universiteit in Jeruzalem en in 1920 wordt hij verkozen tot de president van de Zionistische Organisatie. Die functie behoudt hij tot 1946. Een jaar later treedt hij voor de Verenigde Naties op als de woordvoerder van Palestina. Wanneer de staat Israël een feit is wordt hij verkozen tot de eerste president. Lang oefent hij die functie niet uit, want in 1952 sterft hij.

©Belga

EZER WEIZMAN

Neef van Chaim Weizman en de zevende president van Israël. Na een lange carrière in het leger besluit hij in 1969 in de politiek te gaan. Het hoogtepunt van zijn politieke leven is wanneer hij als Minister van Defensie meewerkt aan de Camp David akkoorden. Door zijn goede persoonlijke verhoudingen met enkele Egyptische leiders levert hij een grote bijdrage aan het stand komen van het vredesverdrag.

Na meningsverschillen met de regering over de verdere aanpak van vredesonderhandelingen, stap hij enkele jaren uit de politiek. In 1993 wordt hij verkozen tot president van Israël en weet in die functie veel te bereiken, onder andere door zijn grote politieke ervaring en door goede contacten in het Westen en in de Arabische wereld. Begonnen als havik is hij in de loop van de jaren opgeschoven naar een voorstander van vrede en goede relaties met de Arabieren. In 2000 neemt hij ontslag.