Thrillers

Het vel van Cambyses

13/11/2009 10:00

Lukas De Vos sprak met Tess Gerritsen, auteur van medische thrillers waarin slachtoffers levend worden gevild of gespalkt en gepekeld.


Het stond in de sterren geschreven dat Tess Gerritsen naar de Lage Landen zou komen. De verkoop liep niet zo goed bij ons (wereldwijd gingen al 20 miljoen exemplaren in 33 talen over de toonbank), ze had haar naam tegen. "Eigen schrijvers verkopen minder, Baldacci heeft dat ook in Italië ondervonden". Maar het is de naam van haar Hollandse man Jakob Gerritsen, net als zij arts in de VS.

"Hollanders zijn de beste echtgenoten", grijnst ze. "Maar koken kunnen ze niet". Haar Chinese gezichtje licht op, ze lacht graag en veel. Heel anders dan de macabere toestanden die ze beschrijft. "Mijn vader had een visrestaurantje in San Diego. Mijn moeder sprak geen Engels, maar ze kon de universele taal wel volgen: die van de horrorfilm". En die lijn trekt ze door, maar met de nodige onthechting. "Ik schreef eerst romantische suspens, maar sinds ik aan medische thrillers begon, gaat het van kwaad naar erger". Ze hikt van het lachen. Sinds 1996, met de publicatie van 'Harvest', heeft ze al vijf medische thrillers, en een reeks van zeven Rizzoli & Isles onderzoeken geschreven. Eén boek per jaar. "Vergt discipline. Maar ja, ik bleef thuis na de geboorte van onze twee zonen, nu heb ik ook de tijd om serieuze research te doen".

En dat is nodig, want ook 'Het Aandenken' put zwaar uit archeologische en forensische kennis. Wat hebben mummies met stukgeschoten benen met een pathologisch moordenaarskoppel vandoen ? Hoe komen kogels in duizenden jaar oude windsels terecht ? Een CT-scan onthult de vervalsing. En de flap verraadt eigenlijk al de opzet: "Zij is bestemd voor zijn collectie ...". Een verzameling opgezette, voor de eeuwigheid bewaarde vrouwen, zoals de Egyptenaren het bedoelden. De aanpak van Gerritsen is heel Amerikaans, met vooral in de eerste hoofdstukken vaak omstandige uitleg over een reeks archeologische expedities.

"Maar ik ben dan ook gefascineerd door de mediterrane culturen", vergoelijkt ze. "En nooit je eigen achtergrond, de Chinese ?" Grijns. "Ik ben al in Taiwan en Hongkong geweest, maar heb nooit een voet gezet in China. Maar nu je het zegt, je kijkt te diep in mij - nu is een manuscript klaar, maar in mijn volgende boek laat ik inderdaad een Chinees optreden".

Het zwaartepunt van de roman ligt deze keer bij rechercheur Jane Rizzoli, minder bij de patholoog-anatoom Maura Isles. Maar die blijft altijd in sourdine aanwezig, ook omdat zij een handig aanknopingspunt blijft voor subplots, zoals haar onmogelijke verhouding met priester Daniel Brophy (voor het eerst opgevoerd in 'The Sinner') of haar ongemakkelijke contacten met Anthony Sansone van het geheime genootschap uit 'The Mephisto Club'.

Die blijven noodzakelijk, want Gerritsens romans steunen op twee pijlers: haar forensische kennis ("ja, ik ben al es te rade gegaan bij Michael Crichton en Robin Cook") en haar obsessie met de apocriefe overleveringen en de eerste boeken van 'Genesis'. "Ik stel mij echt de vraag of er geen afstammelingen zijn van de gevallen engelen, de Nephilim. Dat kan verklaren waarom pure slechtheid bestaat. Je herkent ze niet, ze leven onder ons, maar ze zijn er wel, en hun daden zijn voor gewone mensen onverklaarbaar".

Het Kwaad toont zich in absolute bezitsdrang. 'Het Aandenken' is het relaas van zo'n hectische jacht op mensen ("Ik ben met 'The Mummy' grootgebracht !"), die gecompliceerd wordt door aanstellerigheid van de dader en onverwachte persoonsverwisselingen. Een onderhuidse rol speelt ook de immens rijke, autoritaire vader van één der moordenaars, wat Gerritsen de kans geeft een dieper psychologisch portret te maken van krankzinnigheid en gevoelsarmoede.

Maar het minst kun je je losmaken van de slachtoffers. Hoe zij met folterende pijnen uiteindelijk gespalkt en gepekeld worden - dat ook een deskundige van veenlijken uit Assen wordt opgevoerd (het "meisje van Yde"), verklaart mee waarom Gerritsen uitgerekend voor deze roman is afgezakt naar de Lage Landen. Hoe lijken met kennis en kunde gelooid worden. Hoe zij uitgroeien tot de tot leer verworden pendant van het verdwenen leger van Cambyses, de Perzische veroveraar van Egypte. Cambyses verloor 50.000 man in één zandstorm verloor toen die oprukten naar de oase van Siwa, waar het orakel van Amon resideerde. Gerritsen laat de polsbotjes van één soldaat terugvinden, "een klompje calcium en fosfaat. Botten verrichtten hun taak en wanneer de mens stierf, bleven ze eenzaam achter als een wandelstok".

Maar de levensdrang is ontembaar, en dat straalt ook uit alle personages van Gerritsen: de moeder die als een tijgerin haar dochter verdedigt, de speurders die absoluut meer moorden willen voorkomen, de moordenaar die zijn slachtoffers op sterk water wil houden en mummificeren. Levensdrang tegen wreedheid, Cambyses is goed gekozen, hij moet een niets ontziende tiran geweest zijn, na de moord op de heilige stier van Apis gestraft met hubris en krankzin, een broedermoordenaar en dronkelap, een overmoedige verknechter van veroverde gebieden die elke soldaat een eigen Egyptische slaaf gaf. De man die meedogenloos de corrupte rechter Sisamnes levend liet villen, en de huid ophing boven de rechterstoel waarop hij Sisamnes' zoon Otanes had geïnstalleerd. De schilderijen van Gerard David, die in het Brugse Groeninghemuseum zijn opgehangen, laten niets aan de verbeelding over. Wat rest is, zoals bij de slachtoffers van Gerritsens moordenaar, een verstarde grijns van ondraaglijke pijn. Het bevroren relict van het Kwaad.

Ze staart me aan met pretoogjes. "Erg, he ?" Vrolijk lachje. "Het zijn de doodsrituelen die me fascineren. Waarom wil iemand de doden bijhouden ? Welke bizarre pogingen doet de mens om zijn aftakeling, zijn ondergang, zijn hebberigheid af te remmen ? En staat het Kwaad los van de alledaagse ervaring, van de dood ook ? Met andere woorden: kan het Kwaad absoluut zijn ? Ik heb ooit antropologie gestudeerd. Ik ontleedde toen menselijke overblijfselen van grafvelden in Noord-Amerika. Dat is me blijven inspireren. Ook als het om speculatieve ontdekkingen gaat. De Talpiyottombe, bij voorbeeld, je weet wel, het graf dat ontdekt werd in 1980 bij Jeruzalem. Op de gevonden botten in de schachten, de kokhim, komen inscripties voor die zouden aantonen dat Jezus met zijn familieleden er begraven ligt. Stof toch weer voor een nieuw mysterie ?"

Tess GERRITSEN, 'Het Aandenken'. Vianen/Antwerpen, The House of Books 2009, 351 blz., ISBN 978 90 443 2531 7, € 17,90.

Lukas De Vos

Print deze pagina

Meer artikels over:

• Tess Gerritsen -

• Michael Crichton -

• Robin Cook -

• Cambyses

Reageer Ongepaste reactie?  

Partners van onze sites