EXPO: Jan Fabre, de koning van het plagiaat (the sequel)
Jan Fabre maakte in 1988 zijn eerste 'vleespak'. Anno 2006 stelt hij een vleesjurk tentoon.
Foto Muhka / GF
Van 24 tot 26 maart stelde Jan Fabre in het Muhka zijn 'Vleeswerken' ten toon. Nu kan het niet ontkend worden dat de wereldberoemde Antwerpse kunstenaar wel vaker werkt met vergankelijke, organische materialen. Toch lijkt de vleesjurk op een kleerhanger die hij in Antwerpen tentoonstelde wel erg op Vanitas: Flesh Dress for an Albino Anorectic van de Tsjechisch-Canadese kunstenares Jana Sterbak . Fabre werkte in de jaren tachtig al met vlees, maar in een interview met De Morgen zei hij dat hij in 1988 voor het eerst optrad in een pak van rosbief. Toen hield hij in Bremen een performance die 'Ich bin der Skelettman' heette. Koortsachtig Googlen levert geen spoor op van die performance, maar we gaan er niet vanuit dat Fabre liegt. De vleesjurk van 2006 is in die optiek een variatie op een oud thema in zijn werk.
Maar is het toeval dat Jana Sterbak haar 'Flesh dress' voor het eerst droeg in... 1987. Sindsdien heeft ze deze performance, die haar doorbraak betekende, herhaaldelijk overgedaan. Dat ging vaak gepaard met controverse. Sterbak is geen obscure kunstenares. In 2003 vertegenwoordigde ze Canada op de Biënnale van Venetië. Zowel Jan Fabre als de bollebozen van het Muhka zijn ongetwijfeld vertrouwd met haar werk.
Plagiaat of geen plagiaat? Feit is dat Jan Fabre in het verleden al vaker leentjebuur speelde bij andere kunstenaars. In 2000 pakte hij de zuilen van de universiteitsaula in Gent in met ham. Een jaar eerder had Wim Delvoye hetzelfde gedaan in Nantes, maar dan met foto's van ham.
In 1997 merkte Leonard Nolens in Humo fijntjes op dat Jan Fabre zijn 'Stukken van mensen' geplagieerd zou hebben in 'De keizer van het verlies'.
In 2003 plaatste Fabre zijn schildpad ('Searching for Utopia') op het strand van Nieuwpoort. Die geleek als twee druppels water op de schildpad die de Letse beeldhouwer Janis Barda in 1995 al op het strand van Majori (Riga) neerpootte.
Toen zei Fabre dat hij nooit op het strand van Majori geweest was.
Dit jaar maakte Fabre nog een theatermonoloog die 'De keizer van het plagiaat' heette. Een knipoog, ongetwijfeld.
Jana Sterbak trad voor het eerst op in haar 'Flesh Dress' in 1987.
Foto Walker Arts Center / GF
De vleesjurk van Sterbak op een etalagepop
GF
