Wetenschap

"Onlinepolls totaal waardeloos"

01/04/2009 08:00

We zien en horen ze elke dag, in krant en weekblad, op radio en televisie: de cij­fers die journalisten citeren om een catastrofe aan te kondigen of trend te sig­na­le­ren. Ook met onlinepeilingen wordt kwistig omgesprongen.

Afgelopen maandag kop­te Gazet van Antwerpen nog, op basis van zo'n onlinepoll, dat 60 procent van de Antwerpenaren kiest voor het zogenaamde BAM-tracé voor de omstreden Oos­ter­weel­verbinding. Deugen zulke cijfers?

Knack plukte twee weken geleden, in de week van maandag 16 tot vrijdag 20 maart, vijf cijfers uit de media en vroeg deskundigen om commentaar.

Het minst betrouwbare cijfer in die week werd gescoord in het Radio 1-programma Peeters & Pichal. Na een groot debat over de om­streden Antwerpse Oosterweelverbinding, konden de luisteraars via de website of via sms het traject van hun voorkeur kiezen. Het alternatief van onderzoeksbureau Arup/Sum haalde het met 40 procent, het BAM-traject met de Lange Wapperbrug kreeg 39 procent van de in to­taal 1024 uitgebrachte stemmen en het al­ter­natief van stRaten-Generaal kon slechts 21 pro­cent van de luisteraars bekoren. Of liever: van de mensen die hun stem uitbrachten. Want of die mensen al dan niet representatief zijn voor de luisteraars, laat staan voor de Vlamingen, zullen we na­tuur­lijk nooit weten.

Entertainment

Voor de goede orde: schiet niet op Radio 1. Want vrijwel álle media schotelen hun kijkers en le­zers en luisteraars tegen­woor­dig onlinepolls voor. Ook Knack. En dat zouden we niet meer mo­gen doen, vindt Jaak Billiet. 'Zulke polls zijn voor mij puur entertainment, meer niet', zegt hij. 'Uit prin­cipe moet ik de uitslag ervan totaal waardeloos vinden.'

Het is een echte plaag, vindt Billiet. 'Een degelijk, wetenschappelijk verantwoord onderzoek kost veel geld. Het zijn bijna alleen nog de universiteiten die zich daarmee bezig houden. Com­mer­ciële organisaties en media nemen steeds vaker hun toevlucht tot dit soort veel goed­ko­pe­re, maar onbetrouwbare enquêtes. En haast niemand reageert daarop.'

Moeten academici dan niet veel strenger zijn als ze gevraagd worden om commentaar te ge­ven op zulke cijfers? In de uitzending van Peeters & Pichal zei de Antwerpse politicoloog Da­ve Sinardet dat de uitslag van die online- en sms-poll 'niet zo heel veel waard' was - waardoor mensen nog altijd kunnen denken dat die uitslag toch wel een heel klein beetje waard is.

'Dave had strenger moeten zijn', vindt Jaak Billiet.

'Ik heb nochtans heel duidelijk gemaakt wat er scheelt aan zo'n onlinepeiling', zegt Sinardet. 'Dat moeten we als academici ook blijven doen, vind ik. Als je weigert commentaar te geven, is er niemand meer om het te kaderen. Zulke peilingen zijn nu eenmaal niet representatief, en dus mag je er geen conclusies uit trekken. Het enige voor­deel ervan is dat ze het maat­schap­pe­lijk debat stimuleren door mensen aan te zetten om zich een opinie te vormen. Tenminste als ze ge­paard gaan met voldoende evenwichtige informatie.'

Joël De Ceulaer

Print deze pagina

Meer artikels over:

• online -

• poll

Reageer Ongepaste reactie?  

Partners van onze sites