'Onze instellingen zijn verlamd'

België blokkeert. 'Onze politici doen niet wat ze moeten doen', zegt professor Philippe Van Parijs. 'Belangrijke beslissingen worden niet genomen', vult zijn collega Paul De Grauwe aan. Eind deze maand brengen ze onder de noemer Rethinking Belgium - niet toevallig tot Re-Bel afgekort - voor de eerste keer academici van over het hele land samen.

Toen de Belgische regeringen het afgelopen jaar nauwelijks aan besturen toekwamen, vond Van Parijs het de hoogste tijd om een initiatief te nemen: academici samenbrengen die ideeën denkbaar maken. Hij toetste het af bij zijn collega De Grauwe, die onmiddellijk enthousiast was.

Het resultaat is de oprichting van Rethinking Belgium (Re-Bel), dat op 30 april van start gaat. Naast de initiatiefnemers zitten in de stuurgroep notoire professoren als Bea Cantillon (Centrum Sociaal Beleid, Universiteit Antwerpen), Mathias Dewatripont (Solvay Brussels School of Economics and Management, ULB), Erik Schokkaert (K.U.Leuven) en Jacques-François Thisse (UCL).

'Ons initiatief heeft zeker iets rebels', zegt econoom Paul De Grauwe (K.U.Leuven). 'We rebelleren tegen idee-fixen. We moeten open, onpartijdig en zonder beperkingen nadenken over hoe op lange termijn de instellingen van de Belgische federale staat er moeten uitzien - of van om het even welke andere politieke entiteit die in haar plaats zou kunnen komen.'

'Alles is bij ons bespreekbaar, als er maar goed geargumenteerd wordt. Zonder taboes, die in de politieke wereld welig tieren. En of dat nu nodig is? Het antwoord is volmondig ja, want onze instellingen zijn vandaag verlamd.'

Econoom en filosoof Philippe Van Parijs (Université Catholique de Louvain) knikt: 'Het ontbreekt ons te vaak aan een langetermijnvisie. We moeten absoluut nadenken en discussiëren over hoe ons land beter zou kunnen functioneren. We moeten goed luisteren naar elkaar, reflecteren, debatteren en zo zoeken naar efficiënte oplossingen voor onze problemen.'

'Inderdaad zonder taboes, maar ook zonder illusies. Het is jammer dat de collectieve intelligentie vandaag te verspreid is. Wij willen die samenbrengen, en hopen zo een vuurwerk van nieuwe ideeën te creëren die ons allen vooruitstuwen. Want om iets politiek maakbaar te maken, moeten we het eerst politiek denkbaar maken.'

Ewald Pironet