Franca Treur debuteert in stijl

Jan Haerynck is vol lof over 'Dorsvloer vol confetti', een debuut(familie)roman van de Zeeuwse Franca Treur.

''s Winters zijn de zondagen het snelst voorbij' is de frapperende beginzin van Franca Treurs ijzersterk debuut 'Dorsvloer vol confetti'. Franca Treur (°1979), afkomstig uit Zeeland, schreef een roman over een Zeeuwse familie. Maar iedere overeenkomst met de werkelijkheid berust op toeval.

Het boek werd gelanceerd door haar uitgeverij Prometheus door op de veel gelezen achterpagina van het NRC Handelsblad vier lange voorpublicaties te ritselen. Het boek werd in Nederland volop positief gerecenseerd maar schandelijk in Vlaanderen doodgezwegen. Franca Treur is niet echt een groentje want won al een belangrijke essayprijs met een essay over 'Macht en onmacht'.

Franca Treur omschrijft het schijnbaar trage leven van een Zeeuwse boerenfamilie. De geschiedenis speelt zich af in de jaren tachtig. Het is de tijd van discotheek, houseparty en xtc, maar ook, in gereformeerde kringen althans, van bijbellezing, mannenbroeders en zuinigheid met vlijt.

De hoofdfiguur is de 12-jarige Katalijne, een leergierig en leesgraag meisje. Zij groeit op tussen zes broers, opgevoed door strenge, conservatieve ouders. Toch hebben 'de vader' en 'de moeder' heel wat menselijke kantjes. Of niet? Als Katalijne met haar broer stiekem naar de kermis gaat krijgt ze een pak slaag. Maar als één van haar broers op zestienjarige wijze moet trouwen omdat hij zijn liefje zwanger heeft gemaakt knikken 'de vader' en 'de moeder' alleen maar.

Treur is vooral sterk in haar dialogen. Ze weet ook wat sierlijke zinnen zijn zonder daarom aan mooischrijverij te doen. Haar taal past perfect bij haar onderwerp. Het wat trage onderwerp is erg gebaat met de hitsige house-woorden. Het hoedje past perfect bij het galakleed. Vorm en inhoud zijn compleet in evenwicht.

'Dorsvloer vol confetti' is echter meer dan een streekroman. Het schetst een mooi portret van de xtc-jaren en het boerenleven dat gesteund is op eeuwenoude tradities. Werelden die we al kennen en veelvuldig beschreven werden maar waar Franca Treur een zeer bijzondere wending aan geeft. Treur laat haar personages steeds schipperen tussen de Heere en hun liefhebberijen. 'De oma zegt dat het zo gemakkelijk niet gaat als God een mens bekeert. "Hij moet wassen,"zegt ze. Met Hij bedoelt ze de Heere, en wassen betekent groeien. "Hij moet wassen en ik minder worden. Zo is het en anders niet". '

Door alle tochtgaten van de boerderij komt God aanzetten. Al doet God nog zo zijn best, in 'Dorsvloer vol confetti' overwint de mens. Zo is liegen een grote zonde maar Katalijne overleeft dank zij haar fantasie. Met de jonge Franca Treur heeft Nederland er een schrijfster met een grote toekomst bij.

Jan Haerynck